Yukarıya Çık

Kasım 21, 2021

Çocuklarda Öfke Yönetimi ve Ebeveynlerin Rolü

Çocuklarda öfke normal ve sağlıklı bir duygudur. Ancak birçok çocuk, öfkeli duygularla saldırgan davranışlar arasındaki farkı anlamakta zorlanır. Çocuklar duygularıyla nasıl başa çıkacaklarını bilmediği zaman yaşadıkları hayal kırıklığı ve öfke; meydan okuma, saygısızlık, saldırganlık ve öfke nöbetlerine dönüşebilir. Çocukların öfkesini yönetmek yetişkinler için kafa karıştırıcı, yorucu ve üzücü olabilir.

Çocuklarda aşırı saldırgan davranışlara etkili bir şekilde yanıt verebilmek için bu patlamayı neyin tetiklemiş olabileceğine dair bazı fikirlere sahip olmamız gerekir. Öfke, acı veren duygulardan kaçınmak için bir savunma olabilir; başarısızlık, düşük benlik saygısı ve izolasyon duygularıyla ya da çocuğun kontrol edemediği durumlardaki kaygılarıyla ilgili olabilir.

Çocuklarda öfke ve üzüntü birbirine çok yakındır. Bir yetişkinin üzüntü olarak gördüğü şeylerin çoğunun, genellikle bir çocuk tarafından öfke olarak ifade edildiğini hatırlamak önemlidir. Amaç, çocuklarda öfke duygularını bastırmak veya yok etmek değil; duyguları kabul etmek, onları yapıcı amaçlara yönlendirmeye yardımcı olmaktır.

Duygular ile Davranış Arasındaki Farkı Gösterin

Çocuklara, öfke ve hayal kırıklığını sözlü olarak ifade edebilmeleri için duygularını tanımlamayı öğretin. “Kızgın hissedebilirsin, ama karşındakine vurmak doğru değil” demeyi deneyin. Öfkeli olduklarında eylemlerinin kontrolünün kendilerinde olduğunu görmelerine yardımcı olun.

Bazen bu saldırgan davranışlar, üzüntü veya utanç gibi çeşitli rahatsız edici duygulardan kaynaklanır. Bu nedenle, çocuklarınızın neden kızgın hissettiklerini keşfetmelerine yardımcı olun. Belki bir video oyununda yenildikleri için üzülmüşlerdir. Ancak, daha kolay olduğu ya da hissettikleri acıyı gizlediği için öfkeyle tepki verirler. Duygular hakkında sık sık ve zamanla konuşmak, çocukların kendi hislerini daha iyi öğrenmelerine yardımcı olur.

Uygun Öfke Yönetimini Kendinizde Modelleyin

Çocuklara öfke yönetimini öğretmenin en iyi yolu, onlara siz kızgın olduğunuzda duygularınızla nasıl başa çıktığınızı göstermektir. Siz öfkenizi kaybettiğinizde hangi tavrı sergilerseniz muhtemelen çocuklar da aynısını yapacaklardır. Ancak, duygularınızla daha nazik bir şekilde başa çıktığınıza tanık olurlarsa bunu kopyalayacaklardır.

Çocuklarınızı yetişkin problemlerinin çoğundan korumak önemli olsa da onlara öfkeli duyguların üstesinden nasıl geldiğinizi göstermek sağlıklıdır. Bazen yetişkinlerin de sinirlendiğini anlamaları için hayal kırıklığına uğradığınız zamanları örneklendirin.

Çocuklarda Öfke Kuralları Oluşturun

Çoğu ailenin, öfke söz konusu olduğunda hangi davranışların kabul edilebilir olduğu ve hangilerinin olmadığı konusunda resmi olmayan aile kuralları vardır. Bazı aileler kapıların çarpmasına ve seslerin yükseltilmesine aldırmaz iken diğer aileler bu tür davranışlara daha az tolerans gösterir. Beklentilerinizi özetleyen yazılı ev kuralları oluşturmayı deneyin.

Öfke kuralları, başkalarına karşı saygılı davranmayı merkez almalıdır. Fiziksel saldırganlık, isim takma veya eşyalara zarar verme gibi konuları ele alın. Böylece çocuklarınız bir şeyleri fırlatamayacaklarını, kıramayacaklarını veya kızgın olduklarında sözlü ya da fiziksel olarak saldıramayacaklarını anlasınlar.

Sağlıklı Başa Çıkma Becerileri Öğretin

Çocukların öfkeleriyle baş etmenin uygun yollarını bilmeleri gerekir. “Kardeşine vurma” denilmesi yerine, öfkelendiklerinde neler yapabileceklerini açıklayın. Örneğin, “Bir dahaki sefere kelimelerini kullan” ya da “Kızgın hissettiğin zaman ondan uzaklaş” diyebilirsiniz. Ayrıca çocuğunuza yardımcı olabilecek stratejilerin belirlenmesine yardımcı olmak için “Vurmak yerine ne yapabilirsin?” diye de sorabilirsiniz.

Ayrıca, öfkeli olduklarında kullanılabilecek bir sakinleştirme yöntemi de oluşturabilirsiniz. Boya kalemleri, oyuncaklar veya yatıştırıcı müzik gibi sakinleşmelerini sağlayacak öğeleri etrafta bulundurmaya çalışın. Duyularını meşgul etmek, zihinlerini ve bedenlerini sakinleştirmeye yardımcı olabilir.

Özellikle gençlere, başları belaya girmeden önce bir mola verebileceklerini öğretin. Kendini olumsuz bir durumdan uzaklaştırmak ve sakinleşmek için birkaç dakika ayırmak, öfkeye yatkın çocuklar için gerçekten etkili bir yoldur.

Gerektiğinde Yaptırım Uygulayın

Çocuklarınıza öfke kurallarına uyduklarında olumlu, kuralları çiğnediklerinde ise olumsuz yaptırımlar sunun. Ödül sistemi gibi olumlu sonuçlar, bir çocuğu kızgın olduğunda öfke yönetimi becerilerini kullanmaya motive edebilir.

Çocuğunuz saldırganlaşırsa sonuçları anında takip edin. Etkili sonuçlar; oyun molaları ile ayrıcalıkları kaybetmeyi, ekstra işler yapmayı veya saldırgan davrandıkları kişiye bir oyuncak ödünç vererek durumu telafi etmeyi içerebilir.

İlginizi Çekebilir: Mutlu ve Başarılı Çocuklar Nasıl Yetiştirilir?

 

Önceki Yazı

Dayanıklı Çocuklar Yetiştirmek İçin Harika Basit İpuçları

Sonraki Yazı

Eğitimde Öğretmen Faktörü Nasıl Etkilidir

post-bars