Yukarıya Çık

Haziran 10, 2021

Erteleme Hastalığı Nedir? Nasıl Kurtulabiliriz?

Hemen hemen her insan hayatının bir döneminde işlerini ertelemiştir. Erteleme, bir görev üzerinde harekete geçmeyi geciktirdiğiniz zamandır ve yaygın bir sorundur. İnsanların, genellikle “tembel” olmakla veya zaman yönetimi becerilerinin zayıf olmasıyla denk tuttuğu bir durumdur. Ancak erteleme hastalığı için çoğu zaman ardında daha fazlası vardır. 

Bazı araştırmalar; kronik erteleme hastalığı için buna yatkın olanların duygu durumu sabitleme ve stres yönetimi konusunda yardım almasının, zaman yönetimi eğitiminden daha önemli olduğunu göstermiştir. Bunun nedeni, ertelemenin kısmen o anki zor duygularla veya olumsuz hislerle baş edememe korkusundan kaynaklanabilmesidir. Öğrenciyseniz ve “ders çalışma motivasyonu nasıl kazanılır?” sorusunun cevabını arıyorsanız muhtemelen ders çalışmayı sürekli erteliyorsunuzdur.

Stockholm Üniversitesi’nden yapılan bir araştırma, erteleme hastalığı durumunun sadece bir zaman yönetimi sorunu olmadığını doğrulamıştır. Bu çalışmada araştırmacılar, duygusal nedenlerin ertelemeyi tetiklediğini bulmuşlardır. Bazı insanlar stres altında daha iyi çalıştıkları için işleri kasten son dakikaya bıraktıklarını iddia eder ancak bu sadece streslerini besler.

Erteleme Hastalığı Neden Olur?

Tüm insanlar zaman zaman yapması gerekenleri erteler. Kendimizi stresten ve hoş olmayan görevlerden geçici olarak uzaklaştırma isteğimiz, yüksek stresli bir toplumda önemli bir başa çıkma mekanizmamız bile diyebiliriz. Faydaları olsa da erteleme hastalığı, üretkenliğimizi sınırlar. 

Bazı insanlar erteleyerek o kadar çok zaman harcarlar ki önemli günlük görevleri tamamlayamazlar. Ertelemeyi durdurmak için güçlü bir istekleri vardır, ancak bunu yapamayacaklarını hissedebilirler. Unutmamak gerekir ki ertelemenin kendisi bir akıl sağlığı teşhisi değildir.

Bazı araştırmalar, ertelemenin ruh hali ile yakından bağlantılı olduğunu öne sürüyor. İnsanlar, stresli olduklarında veya bunaldıklarında; gelecekteki benliklerinin belirli bir görevin üstesinden gelmek için daha donanımlı olacağı umuduyla erteleme yoluna gidebiliyorlar. Erteleme hastalığını tetikleyen bazı bozukluklar ise aşağıdaki gibidir.

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB): DEHB’li kişiler genellikle zaman yönetimi ve organizasyon konusunda aşırı zorluklar yaşarlar. Ve diğer insanlardan daha sık erteleme eğilimindedirler. Özellikle DEHB, bipolar ile birlikte ortaya çıktığında olasıdır.

Depresyon: Depresyonun yaygın bir etkisi, erteleme ile bağlantılı olan düşük benlik saygısıdır. Bir görevi tatmin edici bir şekilde tamamlama yeteneklerinden şüphe duyan bireylerin, işe başlamaktan kaçınma veya erteleme olasılığı daha yüksektir.

Kaygı: Kaygı yaşayanlar, başarısızlık korkusuyla meşgul olma eğiliminde olabilirler. Kişinin bir görevi tamamlama becerisine olan güven eksikliği, kısa vadede başarısızlıktan kaçmak için ertelemeye yol açar.

Çözümü Nedir?

Ertelemek, kendi kendini engelleyen bir davranıştır. Ve nasıl durdurulacağını bilmeden önemli görevleri ertelemeye devam etmek oldukça sinir bozucudur. Uzun süreli erteleme; kronik strese, okul ve işte zorluklara ve ilişkilerde sorunlara yol açar. Erteleyen insanlar, geç saatlere kadar çalışırlar. Veya kaybedilen zamanı telafi etmek için aile ve arkadaşlarla vakit geçirmekten kaçınırlar.

Kendinizi bir görevi ertelerken bulduğunuzda, bir adım geri atın ve “Bu görevi neden erteliyorum?” diye sorun. Altta yatan nedeni biliyorsanız, doğru çözüme de daha rahat ulaşabilirsiniz. Bu rahatsızlıktan kaçmak ve üstesinden gelmek için en etkili stratejilerden bazıları şunlardır:

Ertelemeyi neyin tetiklediğini ele alın: Belirsizlik, kişisel anlamın olmaması ve zorluk gibi özellikler bu olasılığı artırır. Tetikleyiciyle uğraşır; örneğin, tetikleyici can sıkıntısı ise görevi daha “eğlenceli” hale getirmenin bir yolunu bulabilirsiniz.

Affedin ve kendinize güvenin: Bazı araştırmalar, geçmişte erteledikleri için kendilerini affeden kişilerin gelecekte erteleme şanslarının daha düşük olduğunu gösteriyor. Bu bağışlama genellikle kendine güvenmekle birlikte gelmektedir. Bir görevi yerine getirmek ve tamamlamak için gerekli donanıma sahip olduklarını hatırlamak, bazı kişilerin ertelemekten kaçınmasını kolaylaştırır.

Ufak ufak başlayın: Başlamak, bir görevin en zor kısmı olsa da ertelenmiş bir göreve başlamak için küçük bir yol bulmak, o işi ertelemeye devam etme şansınızı azaltır. Örneğin; vergi beyannamesi vermesi gereken biri, bir eylem planı taslağı oluşturabilir. Ve başlamak için basit bir ilk adım olarak ihtiyaç duyduğu tüm formları toplayabilir.

Bir terapist veya danışmanla çalışın: Bir ruh hali sorunu veya mental sağlık endişesinin kronik ertelemeye katkıda bulunma olasılığı olabilir. Bu durumda; bir uzmanla çalışmak ertelemenin üstesinden gelmek için önemli bir adım olabilir.

Erteleme psikiyatrik bir durumun belirtisi olduğunda altta yatan durumu ele almak için ilaca başvurmak yardımcı olur. Veya terapiye başvurmak da, kişinin bu eğilimi azaltmasına yardımcı olur.

Erteleme, günlük işleyişi olumsuz etkileyecek kadar sık meydana geliyorsa terapi; bir kişinin neden ve ne zaman ertelediğini belirlemesine, kendi kendini yenen düşünceleri daha üretken düşüncelerle değiştirmesine destek olur.

final çekmeköy
Önceki Yazı

Verimli Ders Çalışmak İçin 8 Tavsiye

Sonraki Yazı

Yabancı Dil Öğrenmenin Faydaları

post-bars