Yukarıya Çık

Aralık 1, 2021

Pandemide Unutkanlık Problemi

COVID-19, akut enfeksiyon aşamasındayken hafızayı ve düşünmeyi etkileyebilmektedir ve pandemide unutkanlık sorununa neden olur. Bunun nedeni ise solunum sistemini, beyni ve vücudun diğer kısımlarını bozabilen büyük inflamatuar durumdur. Örneğin; bir kişinin COVID-19’a yakalanmadan önce ve sonra alınan PET taramaları, enfeksiyonun Alzheimer’da görülenlerle örtüşen değişikliklere neden olabileceğini göstermektedir.

Pandemi Hafızayı Nasıl Etkiler?

Genetik araştırmalar, bir kişinin şiddetli COVID-19’a yakalanma riskini artıran genlerden bazılarının Alzheimer geliştirme riskini de artırdığını bulmuştur. İyileşen birçok kişi ise kendinde olmadığını bildirmiş; kısa süreli hafıza kaybı, kafa karışıklığı, konsantre olamama ve enfeksiyona yakalanmadan önceki haline göre farklı hissetme gibi durumlar yaşamıştır. Pandemide unutkanlık problemi etkileri aşağıdaki gibidir.

Hafıza: Hafızanız etkilenmişse bilgileri kafanızda tutmakta zorlanabilir, olan bir şeyi hatırlamakta güçlük çekebilir veya zamanında ilaç almayı unutabilirsiniz.

Dikkat ve konsantrasyon: Dikkat/konsantrasyonla ilgili sorunlar, odaklanmayı ve dikkat dağıtıcı unsurları görmezden gelmeyi zorlaştırabilir. Bu nedenle, dağınık bir çekmecedeki konserve açacağını bulmak, çocuğunuza ev ödevlerinde yardımcı olmak, aynı anda iki şeyi yapmak, TV açıkken sohbet etmek veya hızlı tempolu konuşmaları takip etmek zor olabilir.

Yürütücü işlevler: Yürütücü işlevler; sorunları çözmemize, kararlar almamıza, önceden plan yapmamıza ve tamamlanana kadar görevleri geniş açıda görmemize izin veren zihinsel süreçlerdir. Yürütücü işlev sorunları olan insanlar dağınık ve dürtüseldir. Görevlere devam etmeyi zor bulabilirler veya bir göreve başlarlar, ancak bunun devamını getiremezler. Bazen de alakasız bir şey tarafından dikkatleri dağılır ve görevden uzaklaştıklarını fark etmezler.

COVID Hafızayı ve Düşünmeyi Neden Etkiler?

COVID hastası olan kişilerin hafızalarında ve düşünme becerilerinde zorluk yaşamasının birkaç nedeni vardır.

Tükenmişlik: Yorgunluk, viral enfeksiyonlardan sonra yaygındır ve konsantre olma yeteneğinizi etkileyebilir. Bir şeyin önemli olduğunu düşündüğünüzde bile gereken zihinsel enerjiye sahip olmadığınızı hissedebilirsiniz. Hastalık sonrası iyi bir gece uykusu düzeni, hafızanıza ve düşüncenize yardımcı olmak için önemlidir.

Korku ve kaygı: COVID pandemisi endişe verici bir dönemdir ve bazı insanlar için yüksek düzeyde kaygıya, hatta panik ataklara neden olmuş olabilir. COVID’den kurtulmak, ister evde ister hastane ortamında olsun, birçok insan için hala stresli bir deneyim haline gelebilir. Eğer yoğun bakım ünitesinde zaman geçirdiyseniz bu sizi üzmüş olabilir; yaşadıklarınızı düşünmeye devam ettiğinizi ve hoş olmayan anıların zihninizde canlandığını fark edebilirsiniz. Hatta bunlarla ilgili kabuslar da görebilirsiniz.

Düşük ruh hali: Koronavirüs pandemisi sırasında birçok insan bunaltıcı olabilecek ve moral bozukluğuna yol açabilecek durumlarla karşılaştı. Anksiyete gibi düşük ruh hali de konsantre olmayı, hafızayı ve hatırlama yeteneğini etkilemektedir.

Beyin iltihabı: COVID, az sayıda insanda beyinde iltihaplanmaya neden olur. Sağlık uzmanları, testlerin “ensefalit” olarak bilinen beyin iltihabına dair kanıtlar gösterdiğini açıklamıştır. Etkileri ise beynin hangi bölümlerinin etkilendiğine bağlıdır. Bunlar genellikle; dikkat/konsantrasyon, hafıza ve problem çözme, karar verme, plan yapma ve organize etme ile ilgili zorlukları içerir.

Akut solunum sıkıntısı sendromu (ARDS): COVID’li bazı kişiler, ARDS adı verilen ve akciğerlerin şiddetli iltihaplanmasının neden olan bir tür solunum yetmezliği geliştirirler. ARDS’si olan hastalar genellikle yoğun bakıma alınır ve sıklıkla solunumları mekanik ventilatör tarafından desteklenir. Beyin oksijene oldukça bağımlıdır ve oksijen seviyeleri bir süre düşük kalırsa beyne zarar verebilir. Hafıza ve düşünme üzerindeki etkiler, beynin hangi bölümlerinin dahil olduğuna bağlı olacaktır.

Felç: Sağlık uzmanları, COVID’in bir sonucu olarak felç geçirebileceğinizi söyler. Nadir de olsa COVID kan damarlarını etkileyebilir ve bu, beyne giden ve beynin bir kısmına kan akışını kesen kan pıhtılarının oluşmasına neden olmuş olabilir. Bunun sonuçları, beynin hangi bölümünün hasar gördüğüne bağlıdır; ancak fiziksel, bilişsel veya duygusal sorunları içerebilir.

İlginizi Çekebilir: Pandemi Sonrası Okula Dönüşe Çocuklarımızı Nasıl Hazırlamalıyız?

 

Önceki Yazı

Gençlerde Sosyal Fobi

Sonraki Yazı

Okul Olgunluğu Nedir?

post-bars