Yukarıya Çık

Şubat 8, 2021

Sosyal İstenirlik Nedir? Ergenlik Döneminde Çocukların Üzerindeki Etkisi

Sosyal istenirlik Nedir? Ergenlik Döneminde Çocukların Üzerindeki Etkisi 

Sosyal İstenirlik, sosyal bilimler için oldukça önemli bir bilgi alma yöntemidir. İnsanların tutum, davranış ve fikirlerine yönelik bilgi verirken dürüst olmamaları durumudur. Sosyal istenirlik, insanların daha iyi, daha tercih edilir gösterilme arzularını kapsar. Aslında, toplumsal açıdan arzu edilebilir veya kendisini toplumsal açıdan istenir kılacak biri olmak anlamını taşır.

Kimler ergenlik çağını hatırlıyor? Çoğu ebeveyn bu süreci kendi başına atlattığını ve hatta böyle bir durumda nasıl davranılması gerektiğini ilk defa çocuklarımızla keşfediyoruz diyorlar. Aslında doğru, zaman değiştikçe, süreçler değişiyor. Endişeler artıyor, muhtemelen çocuklarınızın endişelerini anlamakta zorluk çekiyor olabilirsiniz. Çünkü ‘’ben senin yaşındayken’’ diye başlayan çoğu cümlelerde çocuklarımızı aslında ne kadar eksik gördüğümüzü söylüyoruz. Oysaki sizin döneminizle şuanki dönem arasında ne kadar da fark var. 

Teknolojinin ilerlemesi, herkesin sosyal ortamda olduğundan daha farklı tabiri caiz ise, daha mutlu, neşeli, sosyal ve eğlenceli gözükmesi, başkalarının yaşam hayatını da istemeden etkiliyor. Hepimiz aslında sanal ortamda bir başkasıyız. İnsanlar çoğu zaman istemeden bir çok şeyi taklit ediyoruz. Sevmediğimiz bir içeceği, sevmediğimiz bir yemeği, sadece belki de güzel içerikler çıkması için aldığımız kıyafetleri ve zevk almadan yediğimiz yiyecekleri. Ne kadar garip?  Başkalarının bizden beklediklerine uyum sağlamak için kendimizden vazgeçiyoruz? Ne sevdiğimizin, nelerden hoşlandığımızın hatta ne okuyup ne yediğimizin başkaları tarafından da istenilebilir olması için hoşumuza gitmesi ne yazık ki tek kriter olmamaktadır. Hatta eğer çocuğunuzun bir grubun parçası olmak gibi bir niyeti varsa orada kendini beğendirmek ve sevmek için her şeyi onların taktirinden geçirmek istiyor. Evet paylaşım çok güzel bir duygu fakat bugün sosyal istenirliğin geldiği nokta bambaşka!

Tanımak, Kabullenmek ve Keşfetmek 

Peki neden oluşur sosyal istenirlik? Her insan, tabiki de beğenilmek, sevilmek ve taktir edilmek ister. Bu insan doğasının bir parçasıdır. Bu duygular oldukça normal, fakat çocuklara  küçüklüğünden itibaren güçlü değerler ve inançlar aşılamazsak, gençlerin bu dönemi daha zor aşmalarına neden olabiliriz. Nasıl yani? Sosyal istenirlik, kendimize olumlu nitelikler yüklerken, olumsuz olan tüm her şeyi reddetmekten geçer. Fakat ebeveynler, çocukların olumlu ve olumsuz yönlerini keşfeder onları olumsuz yönlerini de kabul etmelerini ve onları da dönüştürmeleri gerektiğini onlara öğretirseniz, ilerde daha başarılı olurlar. Çocuklarınızın gelişim sürecinde üç aşama ile onların çok daha güçlü bir karaktere sahip olmasını sağlayabilirsiniz. Öncelikle çocuğunuzu tanıyın, olumlu ve olumsuz yönlerini keşfedin. Çocuklarınızın kendisiyle barışık olmasına yardımcı olun. İyi yönlerini daha da güçlendirebileceğini, kötü yönlerini de beraber geliştirebileceği fikrini ona aşılayın.

Sevginizi ve İlginizi Hissettirin

Çocuklar bilinçli ya da bilinçsiz olarak ebeveynlerini memnun etmeye çalışırlar. Fakat karşılığını bazen yeterince onlara hissettirmemiş olabilirsiniz. İlginizin tatmin edici olması ama bir o kadar da aşırıya kaçmaması önemlidir. Sosyal istenirlik durumunun bu süreçlerde, çocuğun daha ailemde kimseyi memnun edemiyorum düşüncesi ile hızla gelişmektedir. Ergenlik çağına gelindiğinde ise, psikolojik dinamikler ile önemli bir dönüşüm gerçekleşir. Ergenlik döneminde çocukların kendi kimliklerini arama ve inşası söz konusudur. Çocukların kendilerini aileden uzaklaştırma ve akran gruplara yakınlaşma olarak geri dönüşü olur. Siz öncesinde bu kimlik inşasını başlatın! Aranızda iyi bir iletişim bağı kurun ve bu süreci en az zarar ile atlatabilirsiniz. Aynı zamanda çocuklarınızın bu süreçte arkadaş seçimlerinde ve hayat seçimlerinde onlara yardımcı olursanız daha doğru bir kimlik inşası süreci olur. 

Çocuklarınızın bağımsızlık aradıkları bu süreçte ne istediklerini sorun! Ve sizin ne yapmanızı istediklerini sorgulamayı unutmayın, onlara bir birey olduğunu hatırlatın. İyi değerler ve kararlar vermeleri için yeterli özgüvene sahip olduğunu hissettirin.

Yazımızı faydalı bulduysanız, ”Ebeveyn Olmak” adlı diğer yazımıza da göz atabilirsiniz.

Önceki Yazı

EBEVEYN OLMAK; İyi Bir Ebeveyn Olmak

Sonraki Yazı

Yaşam Boyu Öğrenme: Richard Wesley Hamming

post-bars